Thưa bố mẹ: Thế hệ chúng con không lười biếng, chẳng dễ dàng, đầy khó khăn và cũng lắm nỗi tuyệt vọng Trong mắt bố mẹ, thế hệ chúng tôi là một đám lười biếng và không ngừng kêu ca, than thở. “Chúng mày chỉ có ăn và học cũng không nên thân” - ăn, học, làm vài việc vặt trong nhà và đi chơi nhưng lúc nào cũng than thở mệt mỏi, không làm được cái này cái kia. “Thế hệ bố mẹ có những cuộc chiến diễn ra khắp nơi trên thế giới thì thế hệ của chúng con có những cuộc chiến trên mạng, ngày và đêm, bất kể ngày thường hay lễ và không bao giờ có đình chiến”, tôi nghĩ về cuộc sống của bố mẹ và của chúng tôi.
Nếu bạn là một người cùng độ tuổi với chúng tôi, bố mẹ của các bạn chắc cũng sinh ra trong khoảng từ những năm ngoài 1950 cho tới ngoài 1970 - giai đoạn đầy biến động của thế giới: Những đất nước mới giành được độc lập, nơi nào đó vừa thoát khỏi chiến tranh; còn ở Việt Nam, đó là những năm tháng khốc liệt. Chiến tranh tạo ra một bức tường ngăn cách chúng tôi và bố mẹ; những người ngoài bức tường đó - chúng tôi, là những người sung sướng nhất còn ở trong đó là nỗi buồn và nỗi khổ, như bố mẹ. Năm tháng ấy trôi qua nhưng đến tận bây giờ, bố mẹ vẫn hay nói rằng: “Chúng mày bây giờ sướng lắm rồi, không khổ như bố mẹ ngày xưa đâu”.
Thuở hàn vi ấy đã thay đổi bố mẹ tôi trong suốt những năm tháng sau này. Họ làm việc vất vả, cố gắng nỗ lực hết mình để thoát khỏi cái nghèo. Mẹ làm đủ mọi việc, từ đi làm, dọn dẹp nhà cửa, chăm tôi lúc nào cũng quấy khóc và khó nuôi - như mẹ thường kể lại. Thế giới bước sang thiên niên kỷ mới với đầy đổi thay, bố mẹ vẫn cứ lầm lũi làm việc, nỗ lực và hết mình vì con cái. Chưa bao giờ, tôi thấy họ phàn nàn vì điều gì.
Còn trong mắt bố mẹ, thế hệ chúng tôi là một đám lười biếng và không ngừng kêu ca, than thở. “Chúng mày chỉ có ăn và học cũng không nên thân” - ăn, học, làm vài việc vặt trong nhà và đi chơi nhưng lúc nào cũng than thở mệt mỏi, không làm được cái này cái kia. Chẳng khi nào bố mẹ kể lể hay đăng lên Facebook suốt ngày, còn đám trẻ chỉ mệt một chút thôi là ngồi kể lể trên Facebook, ngày này qua ngày khác trong sự yếu đuối và lệ thuộc. Họ gọi chúng tôi là một thế hệ không có sức sống, chỉ biết dựa dẫm và phụ thuộc. Thế giới đang thay đổi, người trẻ đang thay đổi, chỉ có suy nghĩ trong lòng bố mẹ về chúng tôi không bao giờ thay đổi. Chúng tôi không phải là thế hệ lười biếng. Chúng tôi lao vào công việc mỗi ngày, từ sáng tới đêm, hết học chính rồi lại học thêm, hết học thêm rồi lại học bớt. Chỉ là với nhiều người, danh sách việc-cần-làm không có chỗ cho những điều “nhỏ bé” như làm việc nhà, giặt quần áo hay tưới cây. Người trẻ được nắn trong chiếc khuôn tự nhỏ với ước mơ những điều cao xa và làm việc lớn, chúng tôi luôn nghĩ rằng “mấy bài tập ở trường quan trọng hơn nhiều so với việc rửa đống bát ở nhà”. Nhưng khi bài tập không xong, việc nhà vẫn còn đầy ắp, chúng tôi trở thành kẻ lười biếng, “về nhà chỉ biết nằm ườn ra mà không giúp đỡ gì” cho bố mẹ.
Chiến tranh khiến những năm tháng ấu thơ của bố mẹ đi qua trong lo âu về một tương lai bất ổn, khiến mọi người phải nỗ lực hết mình để vươn lên trong cuộc sống - như những gì lũ trẻ vẫn được dạy. Nhưng bố mẹ có biết, chúng tôi cũng có một cuộc chiến âm thầm, diễn ra mỗi ngày, lặng lẽ và ồn ào có cả. Đó là cuộc chiến trên mạng xã hội mà mỗi người trẻ đều là một phần trong đó. Như bố mẹ không mong muốn chiến tranh, Internet rồi mạng xã hội ập đến cuộc đời chúng tôi nhanh như cơn sóng và chẳng ai có thể chuẩn bị. Và rồi ra sao? Chúng tôi bị cuốn đi theo cơn sóng ấy - một nơi tôn vinh sự hơn thua của nhau, nơi nỗi buồn khiến người ta để ý tới chúng tôi hơn, nơi người trẻ quá chán chường với cuộc sống thực tại và dành hàng giờ để đắm chìm trong một thế giới không phải có thật của mình. Không ai đề phòng hay đáp trả được gì cả. Người trẻ chúng tôi hiểu nỗi vất vả của bố mẹ nhưng cuộc sống của chúng tôi cũng không dễ dàng gì. Thời của bố mẹ, người ta chỉ nhắc tới ma túy, cờ bạc và mại dâm. Chúng tôi sống trong một thời đại mà ma túy, mại dâm hay cờ bạc có đến hàng trăm cách thức khác nhau, rồi còn phải đương đầu với nhiều vấn đề xã hội phức tạp như đa cấp, lừa đảo trên mạng, ô nhiễm môi trường, những căn bệnh mạng xã hội…
Người ta cứ nói rằng khó khăn sẽ giúp tôi luyện nên con người, nhưng con người cũng chỉ có giới hạn, nhiều người có thể thích ứng được với thời cuộc, số khác bị bỏ lại phía sau và có những người để muôn vàn khó khăn nhấn chìm mình. Nếu thế hệ trước biết được điều chúng tôi đang trải qua và thực sự hiểu, liệu họ có còn nhìn cuộc sống của chúng tôi là đầy rẫy sung sướng không? Suy cho cùng, Internet, điện thoại, máy tính bảng không phải thứ cuộc đời chúng tôi đeo đuổi; ở thời đại nào đi nữa, con người cũng muốn có được niềm hạnh phúc và ý nghĩa dù đôi khi không thể gọi tên nó ra chính xác. Con đường tới hạnh phúc của bố mẹ không phải một đường thẳng tắp, với chúng tôi đó là một xa lộ không lối, hoàn toàn mù mịt đường.

Nếu đặt bố mẹ vào xã hội hiện đại này, tôi nghĩ có thể họ sẽ không đương đầu được. Bố mẹ loay hoay rồi bỏ cuộc sau một thời gian tập tành Facebook, dùng email một chút là bực bội vì mãi không dùng được. Liệu họ có thể chịu được trầm cảm, áp lực, tuyệt vọng, buồn bã, đau khổ, lọc lừa, u uất… tất cả những triệu chứng tâm lý mà giới trẻ gặp phải bạn có thể kể tên? Tôi không dám nhận thế hệ mình kiên cường hơn bố mẹ vì mỗi thế hệ sẽ trải qua một giai đoạn khó khăn riêng, nhưng dường như thế hệ này có nhiều vấn đề hơn, phức tạp hơn và đòi hỏi chiều sâu hơn. Cuộc sống của chúng con không dễ dàng và cũng đầy rẫy nỗi tuyệt vọng và chán chường, bố mẹ có lẽ không cần hiểu nhưng hãy biết rằng, nó có tồn tại trên trên thế giới này.